Organeller ve Görevleri Nelerdir?
12 Temmuz 2024

Organeller ve Görevleri Nelerdir?

Organeller, sitoplazmada yer alarak hücrenin beslenme, solunum ve boşaltım gibi yaşamsal olaylarının gerçekleştiği yapılardır. Bu organeller arasında lizozom, kloroplast, ribozom, mitokondri, endoplazmik retikulum, golgi cisimciği (aygıtı), koful, plastitler ve sentrozom bulunmaktadır. Bu yazıda, organellerin görevlerini ayrıntılı bir şekilde inceleyeceğiz.

Organeller ve Görevleri
  • Kloroplast: Bitkilerin özellikle yeşil kısımlarında bulunan kloroplast, temel görevi fotosentezi gerçekleştirmektir. Kloroplastlar iki zardan meydana gelir ve stroma ile granadan oluşur. Grananın çevresi stroma adı verilen sıvı ile doludur. Stromada RNA, DNA, ribozom, fotosentez enzimleri, yağlar, karbonhidratlar, su, mineraller ve proteinler bulunur. Kloroplastta ATP üretimi yapılır ancak sentezlenen ATP dışarıya verilmez. Kendilerine özgü DNA yapıları ile kendilerini eşleyebilirler.

  • Ribozom: Her hücrede bulunan bir organel çeşididir. Hücredeki en küçük organeller ribozomlardır. Ribozomun görevi, hücre içine giren aminoasitlerden protein sentezi yapmaktır. Proteinler hücrenin en önemli yapı taşlarından biridir, bu nedenle ribozomlar da hücrenin en önemli organellerindendir.

  • Lizozom: Alyuvar hücreler dışında tüm hayvan hücrelerinde bulunan lizozom, bitki hücrelerinde bulunmaz. Lizozom organeli zarla çevrilidir ve içinde sindirim enzimleri bulundurur. Hücre içinde ve dışında sindirimi gerçekleştirir. Karaciğer ve akyuvar hücrelerinde bol miktarda bulunur ve yaşlanmış organellerin parçalanmasında yardımcıdır. Lizozomlar hücre savunmasında görev alır. Spermin baş kısmında bulunup, yumurtanın delinmesini sağlar. Lizozom organelinin bozulması sonucu mutasyon görülür. Eğer lizozom zarı patlarsa, hücreleri kendini sindirerek eritir. Bu olaya otoliz denir. Ölü canlıların ardından görülen kötü koku bunun sonucunda ortaya çıkar.

  • Endoplazmik Retikulum: Hücre zarını çekirdek zarına bağlayan kanallar sonucunda meydana gelir. Embriyo hücreleri, yumurtalar ve eritrositler hariç tüm ökaryot hücrelerinde bulunur. Endoplazmik retikulum, zar üzerinde bulunan ribozomların sentezlediği protein moleküllerini golgi cisimciğine taşır. Ayrıca hücre içi dolaşımı sağlar, yani küçük molekülleri ve iyonları gerekli bölgelere taşır. Çizgili kaslarda kasılma ve gevşeme süreçlerinde etkin rol oynar.

  • Mitokondri: Oksijenli solunum ile enerji üreten hücrelerin tümünde bulunur. Mitokondri, enerji üreten bir hücre organelidir. Mitokondri sayıları genellikle hücrenin yapısına göre değişkenlik gösterir. Ancak enerji ihtiyacı fazla olan sinir ve kas hücrelerinde mitokondri sayısı daha fazladır. İki katlı zar sahip olan mitokondri organeli, yeşil mavi alglerde ve alyuvar hücrelerinde genellikle bulunmaz. İç kısmında solunum enzimlerini, protein, RNA, DNA ve mineral bulundurur.

  • Golgi Cisimciği (Aygıtı): Hücrenin yapısında genellikle hücre tabanında ve sentrozom yakınlarında bulunur. Golgi cisimciği, üst üste yığılmış yassı keselerden meydana gelir. Bu keseler hücre zarının yapısına katılır ve bu da zarın genişlemesini ve hareket etmesini sağlar. Golgi cisimciği, salgı yapan hücrelerde daha çok gelişmiştir.

  • Koful: Koful, öz suyu bulunan zarlı keselere denir. Genellikle tek hücreli canlılarda ve bitkilerde bulunur. Kofulun hücre sindiriminde, madde alışverişinde ve boşaltımında çeşitli görevleri vardır. Bitkilerin yaşlı hücrelerinde büyük koful bulunurken, genç bitki hücrelerinde çok sayıda küçük koful bulunur.

  • Plastitler: Genellikle bitkilerde bulunur. Yapısında renk pigmenti olan organeldir. Plastitler yapısına göre üçe ayrılır: kloroplast, kromoplast ve lökoplast. Kloroplast, yeşil renkli plastit çeşididir ve fotosentez ile görevli organeldir. Genellikle bitkinin yaprak kısımlarında bol miktarda bulunur. Kromoplast, bitkiye kırmızı, turuncu ve sarı rengini veren bir tür plastit çeşididir. Lökoplast ise bitkinin ışık almayan bölgelerinde bulunur ve renksizdir. Görevi besin depo etmektir.

  • Sentrioller (Sentrozom): Dik şekilde duran iki sentrozomdan meydana gelir. Bu sentrozomlar, insan ve hayvan hücrelerinin bölünmesinde iğ ipliklerini üretmekle görevlidir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Yazganalp

12 Temmuz 2024 Cuma

Lizozomun zarı patlarsa gerçekten hücre kendi kendini sindirir mi? Bu otoliz olayı neden ölü canlılarda kötü kokuya sebep olur?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Evet Yazganalp, lizozomun zarı patlarsa hücre kendi kendini sindirebilir. Bu duruma "otoliz" denir. Lizozomlar, hücre içerisinde sindirimi gerçekleştiren enzimlerle doludur ve bu enzimler normal şartlarda hücre için zararlıdır. Lizozom zarının patlaması, bu enzimlerin hücre içine yayılmasına ve hücrenin kendi yapısını sindirmesine neden olur.

Ölü canlılarda otoliz olayı, hücrelerin kendi kendini sindirmesi ile birlikte başlar ve bu durum zamanla kötü kokuların ortaya çıkmasına neden olur. Bu kötü kokular, hücrelerin parçalanması sonucu ortaya çıkan organik maddelerin bakteriler tarafından ayrıştırılması ile oluşan gazlar ve bileşiklerden kaynaklanır. Özellikle, bakteriyel ayrışma sonucunda metan, hidrojen sülfür ve amonyak gibi gazlar açığa çıkar ve bu gazlar kötü kokulara neden olur.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Vakıfların Görevleri Nelerdir?

Vakıfların Görevleri Nelerdir?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Ribozom Görevi Nelerdir?

Ribozom Görevi Nelerdir?

Akut Görevleri Nelerdir?

Akut Görevleri Nelerdir?

Satranç Taşlarının Görevleri Nelerdir?

Satranç Taşlarının Görevleri Nelerdir?

Belediye Meclisinin Görevleri Nelerdir?

Belediye Meclisinin Görevleri Nelerdir?

İskeletin Görevleri Nelerdir?

İskeletin Görevleri Nelerdir?

Güncel

Fonksiyon Tuşlarının Görevleri Nelerdir?

Fonksiyon Tuşlarının Görevleri Nelerdir?

Güncel

Çiftçinin Görevi Nelerdir?

Çiftçinin Görevi Nelerdir?

Bilgisayarın Parçaları ve Görevleri Nelerdir?

Bilgisayarın Parçaları ve Görevleri Nelerdir?

Koful Görevi ve Özellikleri

Koful Görevi ve Özellikleri

Bahçıvanın Görevleri Nelerdir?

Bahçıvanın Görevleri Nelerdir?

Proteinlerin Görevleri Nelerdir?

Proteinlerin Görevleri Nelerdir?

Şark Görevleri Nelerdir?

Şark Görevleri Nelerdir?

DNA Görevleri Nelerdir?

DNA Görevleri Nelerdir?

Sosyal Hizmet Uzmanının Görevleri Nelerdir?

Sosyal Hizmet Uzmanının Görevleri Nelerdir?

Tse Görevleri Nelerdir?

Tse Görevleri Nelerdir?

Kazasker Görevleri Nelerdir?

Kazasker Görevleri Nelerdir?

Tüketici Mahkemesinin Görevleri Nelerdir?

Tüketici Mahkemesinin Görevleri Nelerdir?

Omurilik Soğanı Görevleri Nelerdir?

Omurilik Soğanı Görevleri Nelerdir?

İmamın Görevleri Nelerdir?

İmamın Görevleri Nelerdir?

Resmi Kurumlar ve Görevleri Nelerdir?

Resmi Kurumlar ve Görevleri Nelerdir?

Göz Görevleri Göz Yapısı ve Görevleri

Göz Görevleri Göz Yapısı ve Görevleri

Derinin Görevleri Nelerdir?

Derinin Görevleri Nelerdir?

Atardamarın Görevleri Nelerdir?

Atardamarın Görevleri Nelerdir?

Ünlemin Görevleri Nelerdir?

Ünlemin Görevleri Nelerdir?

Hücreler ve Görevleri Nelerdir?

Hücreler ve Görevleri Nelerdir?

Bayan Polislerin Görevleri Nelerdir?

Bayan Polislerin Görevleri Nelerdir?

Şeyhülislam Görevleri Nelerdir?

Şeyhülislam Görevleri Nelerdir?

Bakırın Görevi Nelerdir?

Bakırın Görevi Nelerdir?

Kalın Bağırsağın Görevleri Nelerdir?

Kalın Bağırsağın Görevleri Nelerdir?

Burunun Görevi Nelerdir?

Burunun Görevi Nelerdir?

Merkezi Sinir Sistemi Organları ve Görevleri Nelerdir?

Merkezi Sinir Sistemi Organları ve Görevleri Nelerdir?