Anayasa Mahkemesi Görevleri Nelerdir?
26 Haziran 2024

Anayasa Mahkemesi Görevleri Nelerdir?

Anayasa Mahkemesi Görevleri

Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin en yüksek yargı organlarından biridir ve 1961 Anayasası ile kurulmuştur. İlk olarak 15 asıl ve 5 yedek üye ile faaliyet göstermeye başlamıştır. 1982 Anayasası ile bu yapı yeniden düzenlenmiş ve 11 asıl, 4 yedek üyeden oluşan bir sistem getirilmiştir. 2010 Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ve yetkileri yeniden düzenlenmiş ve üye sayısı 17'ye çıkarılmıştır. Mahkeme, genel kurul ve iki bölüm şeklinde çalışmaktadır.

Siyasi Parti Davaları ve Bireysel Başvurular

Siyasi parti davaları ve iptal, itiraz davalarında Yüce Divan olarak yargılamalar genel kurul tarafından yürütülmektedir. 2010 Anayasa değişikliği ile bireysel başvurular hakkında karar vermek, kabul etmek ve inceleme yapmak amacıyla komisyonlar oluşturulmuştur. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi 12 yıl ile sınırlandırılmış ve ikinci defa seçilme olanağı ortadan kaldırılmıştır.

Anayasa Mahkemesi Görevleri

Norm Denetimi

  • Anayasa Mahkemesi, kanunlar, kanun hükmünde kararnameler ve TBMM iç tüzüğünün şekil ve esas bakımından Anayasa'ya uygunluğunu denetler.
  • Anayasa değişiklikleri ise sadece şekil yönünden incelenir; yeterli çoğunlukla kabul edilip edilmediği ve Anayasa'ya uygunluğu denetlenir.

Anayasa Mahkemesi'ne kanunlara aykırılık nedeniyle yapılan başvurular, itiraz ve iptal yolu ile gerçekleştirilir. İtiraz yolu ile yapılan denetim somut norm denetimi, iptal şeklinde yapılan başvuru ise soyut norm denetimi olarak adlandırılır.

  • Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve TBMM iç tüzüğünün Anayasa hükümlerine aykırılığı iddiası ile iptal davası açma yetkisi; Cumhurbaşkanı, iktidar ve muhalefet partisi grupları ile TBMM'nin beşte biri üyelerine aittir. Esas hakkında dava açma süresi Resmi Gazete'de yayımından itibaren altmış gündür. Şekil bakımından iptal başvurusu ise on gün içinde yapılmalıdır.
  • İtiraz ise sadece kanun ve kanun hükmünde kararnameler için kullanılabilir. Ayrıca kanunların şekil yönünden Anayasa'ya aykırılığı da itiraz konusu olamaz. Görülmekte olan bir dava aşamasında yerel mahkeme, kanunun Anayasa'ya aykırılığını görürse bu konuda Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karara kadar davayı geri bırakabilir.

Bireysel Başvuruların İncelenmesi

Kamu gücü kullanan kurum ve kişilere karşı, 23 Eylül 2012 tarihinden itibaren Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru imkanı tanınmıştır. Başvurunun nedeni temel haklar ve özgürlükler ihlali olmalıdır.

Yüce Divan Görevi

Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanı, Bakanlar, TBMM Başkanı, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı ve üyeleri, başsavcılar ve vekilleri, HSYK başkan ve üyelerini Yüce Divan sıfatı ile yargılar. Genelkurmay Başkanı, kuvvet komutanları ve Jandarma Genel Komutanı'nı görevleri nedeniyle karıştıkları suçlardan dolayı yargılar.

Diğer Görevler

  • Siyasi partilerin mali denetimlerini yapmak.
  • Siyasi parti kapatma davalarına bakmak.
  • Milletvekilliği düşürülen kişinin yedi gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne başvurma hakkı bulunmaktadır. Mahkeme, bu başvuruyu 15 gün içinde karara bağlar.
  • Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nı kendi içinden seçer.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Raşide

27 Mayıs 2024 Pazartesi

Merhaba. Benim hukuksal olarak mahkemelere işim düştüğü zaman kendi lehime kararlar çıkmak yerine hep aleyhte kararlar çıkmaktadır. Bütün mahkemelere başvurmama rağmen yine olumlu sonuç alamıyorum. Son olarak Anayasa Mahkemesine başvurmaya karar verdim. Ama Anayasa Mahkemesinin hangi görevleri yaptığı ile ilgili olarak pek bilgim yoktur. Anayasa Anayasa Mahkemesinin hangi görevleri vardır?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Merhaba. Anayasa Mahkemesi, anayasal düzeni koruma amacı taşıyan ve bu çerçevede çeşitli yetkilere sahip olan en yüksek yargı organıdır. Temel görevleri şunlardır:

1. Anayasaya uygunluk denetimi: Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Meclis içtüzüğünün Anayasaya uygunluğunu denetler.
2. Bireysel başvuruları inceleme: Temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasıyla yapılan bireysel başvuruları karara bağlar.
3. Siyasi partilerin mali denetimi: Siyasi partilerin mali faaliyetlerini denetler ve gerektiğinde kapatma davası açabilir.
4. Yüce Divan sıfatıyla yargılama: Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu üyeleri ve diğer yüksek yargı mensupları ile ilgili suç isnatları durumunda yargılama yapar.

Bu görevler çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yaparak, temel hak ve özgürlüklerinizin ihlal edildiğini iddia edebilirsiniz. Ancak, başvurunuzun kabul edilmesi için iç hukuk yollarının tüketilmiş olması gerekmektedir.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Üreter Görevi Nedir?

Üreter Görevi Nedir?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Sivil Toplum Kuruluşlarının Görevleri Nelerdir?

Sivil Toplum Kuruluşlarının Görevleri Nelerdir?

Müdürün Görevleri Nelerdir?

Müdürün Görevleri Nelerdir?

Memurun Görevleri Nelerdir?

Memurun Görevleri Nelerdir?

Tüketici Mahkemesinin Görevleri Nelerdir?

Tüketici Mahkemesinin Görevleri Nelerdir?

Sağlık Bakanı Görevleri Nelerdir?

Sağlık Bakanı Görevleri Nelerdir?

Güncel

Münazara Başkanının Görevleri Nelerdir?

Münazara Başkanının Görevleri Nelerdir?

Güncel

Çanak Yaprak Görevi Nelerdir?

Çanak Yaprak Görevi Nelerdir?

Güncel

Mübaşirin Görevleri Nelerdir?

Mübaşirin Görevleri Nelerdir?

Valinin Görevleri Nelerdir?

Valinin Görevleri Nelerdir?

İdrar Borusunun Görevi Nelerdir?

İdrar Borusunun Görevi Nelerdir?

Kısa Çizgi Görevleri Nelerdir?

Kısa Çizgi Görevleri Nelerdir?

Şoförün Görevleri Nelerdir?

Şoförün Görevleri Nelerdir?

Vitaminlerin Görevleri Nelerdir?

Vitaminlerin Görevleri Nelerdir?

İnce Bağırsağın Görevi Nedir?

İnce Bağırsağın Görevi Nedir?

Klavyenin Görevleri Nelerdir?

Klavyenin Görevleri Nelerdir?

Sindirim Sistemi Organları ve Görevleri Nelerdir?

Sindirim Sistemi Organları ve Görevleri Nelerdir?

Sadrazamın Görevleri Nelerdir?

Sadrazamın Görevleri Nelerdir?

Kanın Görevleri Nelerdir?

Kanın Görevleri Nelerdir?

Motor Parçaları ve Görevleri Nelerdir?

Motor Parçaları ve Görevleri Nelerdir?

Geçici Görev Yolluğu Hesaplama

Geçici Görev Yolluğu Hesaplama

Boşaltım Organlarının Görevleri Nelerdir?

Boşaltım Organlarının Görevleri Nelerdir?

Şark Görevleri Nelerdir?

Şark Görevleri Nelerdir?

Sandık Kurulu Başkanı Görevleri Nelerdir?

Sandık Kurulu Başkanı Görevleri Nelerdir?

Genel Sekreterin Görevleri Nelerdir?

Genel Sekreterin Görevleri Nelerdir?

Meslekler ve Görevleri Nelerdir?

Meslekler ve Görevleri Nelerdir?

Jandarmanın Görevleri Nelerdir?

Jandarmanın Görevleri Nelerdir?

Hücre Zarının Görevleri Nelerdir?

Hücre Zarının Görevleri Nelerdir?

Kızılay Nedir Görevleri Nelerdir?

Kızılay Nedir Görevleri Nelerdir?

Kiramen Katibin Meleğinin Görevi Nelerdir?

Kiramen Katibin Meleğinin Görevi Nelerdir?

Hastane Müdürünün Görevleri Nelerdir?

Hastane Müdürünün Görevleri Nelerdir?

Sivil Toplum Örgütleri ve Görevleri Nelerdir?

Sivil Toplum Örgütleri ve Görevleri Nelerdir?

Yönetici Asistanı Görevleri Nelerdir?

Yönetici Asistanı Görevleri Nelerdir?

İki Noktanın Görevleri Nelerdir?

İki Noktanın Görevleri Nelerdir?

Beyincik Görevleri Nelerdir?

Beyincik Görevleri Nelerdir?

Savcının Görevleri Nelerdir?

Savcının Görevleri Nelerdir?